تبلیغات
مسمومیت ها

[ ]



مسمومیت ها

سال 1970 با تصویب این قانون که سموم و مواد خطرناک در ظروفی که کودکان قادر به باز کردن درب آن نباشند ، تولید گردد ، بروز مسمومیت کودکان ، کاهش قابل توجه ای یافته است. علی رغم این آمار ها ، باز هم خطر مسمومیت در کودکان زیر 6  سال بالاست . کودکان با مواد مختلف مسموم می شوند ، گرچه مواد خانگی مسمومیت های شدید ایجاد نمی کنند .

علت 90% از مسمومیت ها در دسترس بودن سموم خانگی برای کودکان می باشد . شایعترین موادی که منجر به مسمومیت کودکان می شوند به شرح زیر می باشند :

   -محصولات آرایشی و بهداشتی ( عطر ، ادوکلن ، محلول پس از اصلاح )

   -محصولات شوینده ( سفید کننده های حاوی هیدروکلراید و مواد ضد عفونی کننده )

   - مسکن ها ( استامینوفن ، ایبوپروفن )

   - گیاهان ( محرک های غیر سمّی دستگاه گوارش ، اگزالات ها )

 - اجسام خارجی ، اسباب بازی ها و اشیاء ریز

خصوصیا ت تکاملی بچه های کوچک ، آن ها را در معرض خطر مسمومیت قرار می دهد . شیر خواران و کودکان نوپا ، سعی می کنند با چشیدن ، محیط اطراف خود را کشف کنند و از آنجا که حس چشایی در این سن ، کمتر تکامل یافته است ممکن است خیی از مواد غیر قابل خوردن را بخورند . علاوه بر این نوپایان و خرد سالان در حال تکامل حسی  خودکفایی و استقلال هستند و همین رفتار کنجکاوانه آن ها را معرض خطر قرار می دهد . تقلید مخصوصاً توام با کمبود آگاهی از خطر ، محرک قوی برای این کودکان محسوب می شود .

مداخلات برای خوردن سموم

رفع آلودگی از معده :

درمان کودکانی که به طور حاد اقدام به مصرف سموم کرده اند ، اخیراً با توجه به اینکه شواهدی دال بر مفید بودن عملیات سم زادایی معدی به عنوان یک راهکار روتین درمانی ، به دست نیامده است ، دستخوش تغییراتی شده است . در مسمومیت ها ، تحریک به استفرا غ و شستشوی معده با توجه به خطراتی که دارد توصیه نمی گردد .

استفاده تکنیک های سم زدایی معده ، به زمان مصرف سم ، مقدار مصرف ، ترکیب و مواد آن و احتمال بیماری زایی و مرگ و میر ناشی از آن سم ، بستگی دارد .

 

 

 

 

 

 

انواع شایع مسمومیت در کودکان

اسید یا قلیاهای قوی : مواد شوینده توالت ، دستشویی و گاز پاک کن ها  - پودر های ماشین ظرف شویی  - باتریها –شیشه پاک کن ها – مواد تمیز کننده دندان – سفید کننده ها

تظاهرات بالینی :  درد سوزشی شدید در دهان ، حلق و معده – سفیدی و تورم غشاء مخاطی ، ادم لب ها و زبان و حلق – استفراغ شدید همراه با خون آبریزش و عدم توانایی تمیز کردن ترشحات – علائم شوک – اضطراب و بیقراری .

توضیحات : سفید کننده های خانگی که خورده می شوند به ندرت سبب بروز عوارض جدی می شوند . مایعات بیشتر از مواد حبّه ای ایجاد مشکل می کنند .

درمان : تحریک به استفراغ ممنوع است . آب یا شیر رقیق به کودک بدهید ( حداکثر تا 120ml ) . سعی نکنید از مواد خنثی کننده استفاده کنید . زیرا خنثی سازی منجر به واکنش اگزوترمیک شده و سوختگی های شیمیایی شدید ایجاد می کند . – راه هوایی را باز نگه دارید مسکّن تجویزکنید . – کودک نباید هیچ چیز بخورد . – برای درمان تنگی مری ممکن است جراحی اتساعی لازم باشد .

هیدروکربن ها : کازولین  ، نفت چراغ ، روغن های معدنی ( موجود در پولیش مبلمان  ) ، گاز فندک ، تربانتین ، تینر نقاشی .

تظاهرات بالینی :  اوغ زدن ، چوکینگ و سرفه – تحوع و استفراغ – اختلال حسی مثل خواب آلودگی – ضعف – نشانه های تنفسی درگیری ریه ها – تندی تنفس ،سیانوز-توکشیدگی عضلات بین دنده ای و فک زدن .

توضیحات : خطر فوری، اسپیراسیون است( حتی مقدار کمی اسپیراسیون موجب برونشیت و پنومونی شیمیایی میشود ).

درمان : تحریک به استفراغ ممنوع است . رفع آلودگی و شستشویی معده حتی وقتی هیدروکربن مصرف شده حاوی مواد حشره کش و فلزات سنگین باشد هنوز مورد بحث و جدل قرار دارد ، اگر به لحاظ شرایط خطرناک بیمار ، نیاز به شستشوی معده وجود دارد ، به دلیل بالا بودن خطر اسپیراسیون باید قبل از شستشو ، یک لوله تراشه کاف دار برای کودک قرار داده شود .

درمان نشانه ای پنومونی شیمیایی شامل اکسیژن با رطوبت بالا ، آب رسانی بدن و آنتی بیوتیک برای عفونت ثانویه می باشد.

استامینوفن :

-        تظاهرات بالینی : در 4 مرحله باعث مسمومیت می شود :

1)   مرحله اولیه ( 4-2 ساعت پس از مصرف ) : تهوع ، استفراغ ، تعریق ، و رنگ پریدگی

2)   دوران کمون (36-24 ساعت ) :بیمار نسبتاًبهبود می یابد

3)   درگیری کبدی ( ممکن است 7 روز طول بکشد یا دائماً با بیمار باشد ): درد در سمت راست بالای شکم ، زردی ، گیجی و خواب آلودگی و اختلالات  پرستاری

4)   بهبودی تدریجی برای بیمارانی که از مرحله کبدی جان سالم بدر می برند

 

توضیحات : استامینوفن در مقوله مسمومیت دارویی کودکان ، مهمترین داروست . علت مسمومیت به طور اولیه ، خوردن استامینوفن به طور حاد می باشد .

دوز سمی در کودکان 150mg/kg یا بیشتر است .  مسمومیت ناشی از مصرف مزمن دارو ، نادر است  اما ممکن است بادوز 150mg/kg/day یا دو برابر حداکثر دوز توصیه شده درمانی (90mg/kg/day )برای چندین روز اتفاق بیافتد . مسمومیت در بچه با اختلال عملکرد کبدی همراه است .  والدین برای اجتناب از مصرف دوز اضافی دارو ، باید با پزشک مشورت کرده و یا بروشور دارویی را به دقت مطالعه نمایند .

درمان : آنتی دوت N – استیل سیستئین  (NAC ) معمولاً از طریق خوراکی تجویز می گردد . اما به علت بوی بد آن باید با آبمیوه یا سودا مخلوط شود . این دارو در یک دوز حداکثر و به دنبال آن 17 دوز نگهدانده تجویز می شود .ممکن است وریدی هم مصرف شود اما تحقیق در مورد آن ادامه دارد .

آسپیرین :

تظاهرات بالینی :

-        مسمومیت حاد : تهوع و استفراغ ، اختلال در جهت یابی ، دهیدراتاسیون ، تعریق ، افزایش تهویه ، تب ، کاهش حجم ادرار ، وزوز گوش ، اغماء و تشنج .

-        مسمومیت مزمن :شروه تدریجی علائم فوق ، دهیدراتاسیون ، اغماء و تشنج در موارد شدید  ، تمایل به خونریزی .

توضیحات : علت مسمومیت ممکن است مصرف حاد دارو باشد ( مشمومیت شدید با 300-500mg/kg اتفاق می افتد ) .

همچنین مصارف مزمن ( بیش از 100mg/kg/day به مدت دو روز یا بیشتر ) میتواند خطرناکتر از موارد حاد باشد . زمان رسیدن سالیسیلات سرم به اوج مقدار خود، متغیر است و به نوع ،سپیرین بستگی دارد .

درمان :

برای مسمومیت شدید، کودک بستری می شود . در صورت وخیم بودن شرایط، از تحریک استفراغ،شستشوی معدهو شارکول فعال شده استفاده می شود .- شستشوی معدهغلظت ASA را کاهش نمی دهد .  شارکولفعال شده در ابتدای مسمومیت با ASA اهمیت دارد .-برای درمان اسیدوز متابولیک از ترانسفوزیون بیکربنات سدیم استفاده می شود .  همچنین برای افزایش دفع ادرار، و قلیایی کردن آن مفید است . مراقب باشدی که خطر اضفه حجم مایعات و ادم ریوی وجود دارد. – برای هیپر ترمی ، سرد کردن خارجی بدن لازم است – داروهای ضد تشنج تجویز کنید . – در موارد تضعیفتنفس از اکسیژن و تهویه استفاده کنید.-برای خونریزی ، ویتامین K تجویز کنید – در موارد شدید ممکن است همودیالیز لازم با شد .

آهن : مکمل های آهن یا ویتامین های حاوی آهن

تظاهرات بالینی : در 5 مرحله اتفاق می افتد :

1)مرحله اولیه ( 6-5/0 ساعت پس از مصرف) : استفراغ ، استفراغ خونی ، اسهال ، مدفوع خونی ، درد معده .

2)کمون ( 12-2 ساعت ) : بیمار علائم بهبودی را ظاهر می کند .

3)مسمومیت سیستمیک ( 24-4 ساعت ) :اسیدوز متابولیک ، تب ، هیپرگلیسمی ، خونریزی ، شوک و مرگ .

4) آسیب کبدی ( 96-48 ساعت ) : تشنج و اغماء .

5) به ندرت ممکن است تنگی پیلور ، ظرف 5-2 هفته اتفاق بیفتد .

توضیحات : فاکتور های مربوط به دفعات مسمومیت با آهن

-                    قابلیت دسترسی کودک به آهن

-                    عدم آگاهی والدین درباره ء میمومیت با آهن

-                    نگهداری مقادیرزیاد آهن در ظروف واحد

-                    تشبیه قرص های آهن به آب نبات ( خطای والدین )

دوز سمی بستگی به مقدار آهن موجود در نمک آن دارد ( سولفات ، گلوکونات ، فومارات ) که از 33-20% متغیر است . مصرف 60mg / kg  خطرناک است .

درمان : برای دوز های سمی خطرناک  ، در صورت نبود استفراغ ممکن است شستشوی معده به خارج شدن قرص های باقیمانده کمک کند. – در مسمومیت های شدید تخلیه درمانی با دفروکسامین انجام می شود .-اگر دفروکسامین وریدی به سرعت تجویز شود ممکن است باعث هیپوتانسیون ، برافروختکی صورت بثورات جلدی ، کهیر ، تاکی کاردی و شوک شود . در این صورت ، انفوزیون را متوقف کرده و خط وریدی را با نرمال سالین ادامه دهید و به پزشک اطلاع دهید .

گیاهان :

-        علائم بالینی : بستگی به نوع گیاه خورده شده دارد .-ممکن است موجب تحریک موضعی حلق و دهان و یا کل لوله گوارش بشود . – ممکن است باعث بروز نشانه های تنفسی ، کلیوی و CNS شود . – تماس جلدی ممکن است باعث درماتیت شود

توضیحات : گیاهان بیشتر به صورت خوراکی باعث مسمومیت می شوند .-آنها مشکلات جدی ایجاد نمی کنند گرچه بعضی ازگیاهان ممکن است سم مهلک داشته با شند.- بعضی ها فقط باعث چوکینگ و علائم آلرژی می شوند .

درمان : پوست و چشم ها را شستشو دهید . مراقبت حمایتی لازم را انجام دهید .

شارکول فعال شده :

شارکول فعال شده یک پودر سیاه رنگ بی بو و بی طعم است که محتویات معده رابه خود جذب کرده و یک ترکیب پایدار تشکیل می دهد . استفاده از شارکول فعال ممکن است سه نوع عوارض ایجاد کند که نیاز به احتیاط بیشتر  را مطرح می کند : آسپیراسیون ( معمولاً در کسانی که رفلکس اوغ زدن آنها مختل می باشد  )،یبوست  یا انسداد روده و عدم تعادل الکترولیت ها به علت مصرف ملین ها همراه با شارکول . انجمن سم شناسی آمریکا و مراکز مسمومیت اروپا اعلام کرده اند که نباید از دوز واحد شارکول فعال شده به عنوان درمان روتین در تمام مسمومیت ها استفاده شود . محققین در یافته اند که مصرف شارکول در بهبود برآیند های بالینی مسمومین ، تاثیری ندارد و از هر 5 کودکی که در بخش اورژانس تحت درمان با شارکول قرار می گیرند ، یکی از آنها بر اثر استفراغ ، آن را بالا می آورد . سابقه قبلی استفراغ یا استفاده از لوله ی بینی – معدی برای تجئیز شارکول ، خطر استفرراغ را افزایش می دهد .

شارکول فعال شده ( بدون سوربیتول ) ممکن است در چندین دوز برای کاهش جذب سیستمیک اکثر سموم ( حتی بعضی دارو های وریدی ) به کار برود .

 پس از جذب ، قسمتی از ماده ی سمی در اثر انشار فعال ، مجدداً وارد لوله گوارش می شود  زیرا غلظت ماده سمی در روده کمتر از غلظت آن در خون است . جذب سم به وسیله شارکول ، اختلاف غلظت لازم برای برای تداوم این مکانیسم را حفظ می کند . از بستنی ، شیر و شیرشکلات استفاده نمی شود زیرا ممکن است توان جذبی شارکول فعال شده را کاهش دهند . بهترین ماده مورد استفاده سودای غذایی است .

 

مسهل ها :

ممکن است برای تحریک تخلیه روده هاو در نتیجه کاهش جذب سیستمیک سم ، از ملین هایی نظیر سوربیتول ، سیترات منیزیوم یا سولفات منیزیوم استفاده شود . اما اثرات مفید این مسهل ها به اثبات نرسیده اند . علاوه بر این مقادیر زیاد بعضی از مسهل ها نظیر سوربیتول می تواند می تواند موجب کم آبی شدید بدن در شیرخواران شود . استفاده از مسهل ها ، مورد بحث و تبادل نظر متخصصین قرار دارد .

ایپکـا Ipecac : آکادمی کودکان آمریکا ، استفاده از شربت ایپکا در منزل را  برای درمان مسمومیت ها توصیه نمی کند . یکی از دلایل آن ، تعداد زیاد دارو هایی است که نباید در مصرف آن ها ، کودک را وادار به استفراغ نمود . داروهایی نظیر بلوکه کننده های کانال کلسیم و بنزودیازپین ها ، یا بطور ناگهانی نشانه های اختلال را ایجاد می کنند ( سداسیون ، تشنج و اغماء ) و یا واکنش واگی ناشی از رفلکس گگ را تشدید کرده و سبب برادیکاردی شدید می شوند . در این شرایط استفراغ کنترل نشده می تواند خطرناک باشد . مشکل دیگر در ارتباط با سهولت دسترسی به ایپکا  و مصرف بی رویه ی آن برای بیماران مبتلا به بی اشتهایی عصبی و کودکان مسموم می باشد .

 

ضد سم ها ( آنتی دوت ها ) :

در تعداد معدودی  از مسمومیت ها آنتی دوت اختصاصی برای خنثی کردن سم وجود دارد . این صد سم ها بسیار موثر بوده و باید در بخش های اورژانس در دسترس باشند . آنتی دوت های موجود در بخش اورژانس باید به طور منظم چک شوند و تاریخ انقصاء آنها مورد توجه قرار بگیرد . رایج ترین آنتی دوت ها عبارتند از : NAC برای مسمومیت با استامینوفن ، اکسیژن برای استنشاق گاز منوکسید کربن (CO ) ، نالوکسان برای اوردوز مخدر ها ، فل.مازنیل برای بنزویازپین ها و میدازولام ، immune fab دیگوکسین برای مسمومیت با دیژیتال ها و آنتی ونین برای نیش حیوانات . استفاده از آنتی دوت ، نیاز به سم زدایی معده را از بین نمی برد .


ارسال توسط جعفر پاینده تاریخ : سه شنبه سیزدهم دی 1390 |





Powered By
temkade.com